Kleine veranderingen, een groot verschil
Wanneer we het over biodiversiteit hebben, denken veel mensen aan uitgestrekte natuurgebieden, bossen of nationale parken. Maar wist je dat jouw eigen tuin minstens zo belangrijk kan zijn?
Van een grote tuin, klein stadstuintje of een balkon: iedere bloem, struik of schuilplek draagt bij aan een gezondere leefomgeving voor insecten, vogels en andere dieren.
Juist al die kleine stukjes groen samen vormen een enorm netwerk waarin dieren voedsel vinden, kunnen schuilen en zich voortplanten.
Wat is biodiversiteit eigenlijk?
Biodiversiteit betekent simpel gezegd de verscheidenheid aan leven. Dat gaat niet alleen over verschillende planten en dieren, maar ook over de manier waarop ze met elkaar samenwerken.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Bijen die bloemen bestuiven.
- Vlinders die nectar drinken.
- Lieveheersbeestjes die bladluizen eten.
- Egels die slakken opruimen.
- Vogels die insecten eten en zaden verspreiden.
- Een bloem levert nectar aan een bij en de plant krijgt bestuiving terug.
- Een spin eet een vlieg en helpt de insectenpopulatie in balans te houden.
Al deze soorten zijn met elkaar verbonden. Hoe meer variatie er is, hoe sterker en gezonder het ecosysteem wordt.
Waarom is biodiversiteit zo belangrijk?
In de afgelopen tientallen jaren zijn veel leefgebieden verdwenen. Strakke tuinen met veel tegels, intensieve landbouw en het gebruik van bestrijdingsmiddelen maken het voor dieren steeds moeilijker om voedsel en beschutting te vinden.
Door jouw tuin natuurvriendelijk in te richten, help je deze soorten een handje.
En het mooie is: daar profiteer je zelf ook van.
Een biodiverse tuin:
- trekt meer vogels aan;
- zorgt voor betere bestuiving van bloemen, groenten en fruit;
- helpt natuurlijke vijanden van plagen;
- is levendiger en kleurrijker;
- vraagt vaak minder onderhoud dan een volledig betegelde tuin.
Meer leven begint met meer bloemen
Bloemen zijn misschien wel de eenvoudigste manier om biodiversiteit te vergroten.
Ze bieden nectar en stuifmeel aan talloze insecten en zorgen ervoor dat bestuivers voldoende voedsel vinden gedurende het seizoen. Kies bij voorkeur voor soorten die op verschillende momenten bloeien. Zo is er van het vroege voorjaar tot diep in de herfst altijd iets te halen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Kattenkruid
- Lavendel
- Zonnehoed (Echinacea)
- Salie
- Kruiptijm
- IJzerhard (Verbena bonariensis)
- Goudsbloem
- Cosmea
Help bestuivers niet alleen met een insectenhotel
Niet iedere wilde bij woont in een insectenhotel
Wanneer mensen aan een insectenhotel denken, denken ze vaak dat ze daarmee alle wilde bijen helpen. Dat is helaas een misverstand.
Nederland telt meer dan 360 soorten wilde bijen. Slechts een deel daarvan maakt gebruik van een insectenhotel. Dit zijn vooral de zogenaamde holtebroeders, zoals metselbijen en behangersbijen. Zij leggen hun eitjes in bestaande holtes, bijvoorbeeld in holle stengels, kevergangen in dood hout of de bamboebuisjes van een insectenhotel.
Veel andere wilde bijen hebben daar juist helemaal niets aan.
Grondnestelende bijen
Ongeveer 70% van de wilde bijensoorten nestelt in de grond. Zij graven kleine gangetjes in kale, zonnige zandgrond om hun eitjes af te zetten. Voor deze soorten is een insectenhotel dus geen oplossing. Zij hebben veel meer aan een stukje onbegroeide bodem waar ze ongestoord kunnen nestelen.
Andere soorten
Daarnaast zijn er wilde bijen die gebruikmaken van:
- holle plantenstengels;
- oude braam- of frambozenstengels;
- dood hout;
- muren en kieren;
- steile zandwanden.
En juist daarom is variatie in de tuin zo belangrijk.
Een insectenhotel is dus geen wondermiddel. Zie het als één puzzelstukje binnen een tuin die volop voedsel, schuilplaatsen en nestgelegenheid biedt. Juist de combinatie van bloemen, natuurlijke hoekjes, kale grond en geschikte nestplaatsen maakt het verschil voor de biodiversiteit.
Vergeet de hommels niet
Hommels behoren tot de belangrijkste bestuivers in onze tuinen. Ze vliegen vaak al wanneer het nog te koud is voor honingbijen en zijn onmisbaar voor veel groenten en fruit.
Met een hommelpot bied je koninginnen in het voorjaar een veilige plek om een nieuw nest te beginnen.
Water is minstens zo belangrijk
Niet alleen mensen hebben dorst tijdens warme dagen. Ook vogels, bijen, hommels en vlinders hebben behoefte aan water.
Een eenvoudige schaal met water en een paar stenen waarin insecten veilig kunnen landen, maakt al een groot verschil.
Iedere tuin telt
Misschien denk je dat jouw tuin te klein is om verschil te maken. Maar stel je eens voor dat iedere tuin in Nederland één extra bloem, één insectenhotel of één tegel minder zou hebben. Samen ontstaat dan een gigantisch netwerk van voedsel en schuilplaatsen waar talloze dieren van profiteren. Juist daarom begint biodiversiteit niet ergens ver weg.
Ze begint letterlijk in je eigen achtertuin.
